- مقدمه
بازگرداندن زندگی و پویایی به بافت¬های فرسوده¬ی شهری، از مهم¬ترین دغدغه¬های مدیران شهری¬ست. رویارویی با مشکل بافت¬های فرسوده به علت جنبه¬های متعدد و ملاحظات گوناگونی که لازم است در ارتباط با این گونه بافت¬ها مورد توجه قرار گیرند. این بافت¬های شهری، بسته به ویژگی¬ها و قدمتی که دارند، با مسائل و موضوعات متعدد و متنوع اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، مدیریتی، اعتقادی، تاریخی و ... ارتباط می¬یابند وبه همین دلیل، در مواجهه با بافت¬های شهری فرسوده، لازم است افزون بر ملاحظات فنی و مهندسی، سایر جنبه¬های موضوع نیز که غالباٌ ساختاربندی، تبیین و تحلیل آن-ها به سهولت پارامترهای فنی و مهندسی نیست با دقت و ظرافت مدنظر قرار گرفته و در تصمیم¬سازی¬ها و برنامه¬ها دخالت داده شوند.
طی سالیان گذشته، دولت راه کارهای گوناگونی را در راستای احیا، بازسازی و بهسازی بافت¬های فرسوده¬ی شهری تجربه کرده است؛ اما حجم عظیم بافت¬های فرسوده¬ی موجود و نیمه-کاره ماندن و طولانی شدن اجرای بسیاری از پروژه¬های احیا و به¬سازی این بافت¬ها، نشان دهنده¬ی نامتناسب بودن برنامه¬ها و مدل¬های در نظر گرفته شده با واقعیت این بافت¬هاست. در واقع، مشکل اصلی پیش روی طرح¬ها و پروژه¬های نوسازی، بازسازی و بهسازی بافت¬های فرسوده، تأمین سرمایه و اعتبار هنگفتی¬ست که برای احیای این بافت¬ها مورد نیاز است.
باید به این نکته هم توجه کرد که احیاء نوسازی و بهسازی بافت¬های فرسوده تحقق نواهد یافت، مگر آن که این فرآیند با توجیه کامل و مشارکت همه جانبه¬ی شهروندان ساکن در این گونه بافت¬ها، و با در نظر گرفتن منافع آن¬ها طراحی و اجرا شود. به عبارت دیگر، چنانچه دولت و نهادهای عمومی (مانند شهرداری¬ها) نتوانند اعتماد ساکنان این بافت¬ها را به دست آورند، نمی¬توان به توفیق طرح¬های احیای بافت¬های فرسوده امید داشت؛ ضمن آن که علاوه بر رضایت¬مندی ساکنان، می¬باید در اجرای اصول شهرسازی، معماری و اقتصادی شهری در خصوص بافت¬های یاد شده، به قابلیت¬های هر یک از مناطق مورد نظر نیز توجه داشت و با دیدی جامع¬نگر نسبت به احیای بافت اقدام کرد؛ که دست یابی به این هدف نیز به نوبه خود، در گروی فراهم آمدن بسترها و زیرساخت¬های لازم برای اجرای همه جانبه و هماهنگ طرح¬های سامان¬دهی و مداخله در بافت است.
واقعیت مسلم و انکار ناشدنی در ارتباط با بافت¬های فرسوده¬ی شهری این است که احیا و باز زنده¬سازی این بافت¬ها جدای از آن که برای جلوگیری از گسترش تبعات منفی این بافت-ها به سایر مناطق شهری ضروری¬است، همچنین می¬تواند موجب دستاوردهای جذاب و بی¬دلیل برای شهر، شهروندان و مدیریت شهری باشد.
که بهینه سازی بهره¬گیری از زمین شهری، ارتقای شاخص¬های زندگی شهری، صیانت از سرمایه¬ها و منابع انسانی، کاهش آسیب¬ها و خسارت ناشی از حوادث طبیعی، افزایش درآمدهای حاصل از رونق صنعت گردشگری و ... نمونه¬هایی از این دستاوردها به شمار می¬آیند.